Sağlık>Kronik Hastalıklar

Diyabet (Şeker Hastalığı) Nedir? Belirtileri, Türleri ve Yönetim Rehberi

eraycan 17 Aralık 2025

Sessiz Tehdit: Diyabeti Tanımak

Diyabet, vücudun kan şekerini (glikoz) enerjiye dönüştürme sürecini etkileyen kronik bir metabolizma hastalığıdır. Pankreasın yeterli insülin üretememesi veya vücudun üretilen insülini etkili kullanamaması sonucu kan şekeri yükselir. Zamanla bu durum; kalp, damar, göz ve böbrek sağlığı üzerinde ciddi hasarlara yol açabilir. Ancak bilinçli bir yönetimle diyabet, hayatı kısıtlayan bir engel olmaktan çıkıp kontrol edilebilir bir durum haline gelir.

Diyabet Türleri Karşılaştırması

Özellik	Tip 1 Diyabet	Tip 2 Diyabet
Neden	İnsülin üretiminin hiç olmaması	İnsülin direnci veya yetersizliği
Başlangıç Yaşı	Genellikle çocukluk veya gençlik	Genellikle 35 yaş ve üzeri
Risk Faktörleri	Genetik, otoimmün faktörler	Obezite, hareketsizlik, genetik
Tedavi	Dışarıdan mutlaka insülin alımı	Diyet, egzersiz, oral ilaçlar, insülin
Önlenebilirlik	Önlenemez	Yaşam tarzı değişikliğiyle önlenebilir

Şeker Hastalığının 7 Temel Belirtisi

Eğer aşağıdaki belirtilerden birkaçını yaşıyorsanız, vakit kaybetmeden bir uzmana danışmanızda fayda vardır:

Aşırı susama ve ağız kuruluğu hissi.
Sık idrara çıkma (özellikle geceleri).
Ani ve açıklanamayan kilo kaybı.
Bulanık görme.
Yaraların normalden geç iyileşmesi.
Sürekli yorgunluk ve halsizlik hali.
El ve ayaklarda karıncalanma veya uyuşma.

Diyabetle Barışık Yaşamanın Formülü

Glisemik İndeks Takibi: Kan şekerini hızla yükselten beyaz ekmek, şekerli gıdalar yerine tam tahıllar ve baklagiller tercih edilmelidir.
Düzenli Hareket: Haftada en az 150 dakikalık tempolu yürüyüş, hücrelerin insülini daha iyi kullanmasını sağlar.
Kilo Kontrolü: Vücut ağırlığının %5-7 oranında verilmesi bile Tip 2 diyabet riskini ciddi oranda azaltır.
Ayak Bakımı: Diyabetlilerde dolaşım bozukluğu riski nedeniyle küçük yaralar bile enfeksiyona dönebilir; günlük ayak kontrolü hayati önem taşır.

Sıkça Sorulan Sorular

Gizli şeker (Pre-diyabet) nedir? Kan şekerinin normalden yüksek olduğu ancak henüz diyabet tanısı konulacak seviyeye ulaşmadığı evredir. Bu aşamada müdahale, hastalığı durdurabilir.
Şeker hastalığı tamamen iyileşir mi? Tip 1 kalıcıdır. Tip 2 ise cerrahi müdahaleler (metabolik cerrahi) veya radikal yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altında tutulup "remisyon" (iyileşme hali) durumuna getirilebilir.