Hukuk>Tazminat

Tazminat Davası Nedir? Maddi ve Manevi Tazminat Şartları

eraycan 17 Aralık 2025

Hukuki Telafi Mekanizması: Tazminat Hukuku

Hukuk sistemimizde tazminat, bir kişinin hukuka aykırı bir eylem veya ihmal sonucu uğradığı zararın, bu zarara sebebiyet veren kişi tarafından giderilmesini amaçlar. Tazminat davaları temel olarak ikiye ayrılır: Meydana gelen ekonomik kaybı gidermeyi amaçlayan maddi tazminat ve çekilen acı, elem ile yıpranmayı telafi etmeyi amaçlayan manevi tazminat.

Maddi ve Manevi Tazminat Arasındaki Farklar

Özellik	Maddi Tazminat	Manevi Tazminat
Amaç	Mal varlığındaki azalmayı gidermek	Ruhsal çöküntüyü ve acıyı dindirmek
Hesaplama	Somut veriler (Fatura, maaş, hastane gideri)	Hakimin takdiri (Zenginleşme aracı olamaz)
Kapsam	Tedavi masrafları, kazanç kaybı, eşya zararı	Üzüntü, korku, onur kırılması, yaşama sevinci kaybı
İspat	Belge ve bilirkişi raporu zorunludur	Olayın ağırlığı ve tarafların sosyal durumu

Tazminat Davası Açabilmek İçin Gerekli Şartlar

Bir tazminat davasının kazanılabilmesi için Borçlar Kanunu çerçevesinde şu dört unsurun bir arada bulunması gerekir:

Hukuka Aykırı Fiil: Yapılan eylemin kanunlara veya sözleşmeye aykırı olması.
Zarar: Ortada ölçülebilir bir maddi veya hissedilebilir bir manevi zararın bulunması.
Kusur: Zararı veren kişinin kasıtlı veya ihmalkar davranmış olması.
İlliyet Bağı: Meydana gelen zarar ile yapılan eylem arasında doğrudan bir bağ bulunması.

En Sık Karşılaşılan Tazminat Davası Türleri

Trafik Kazası Tazminatı: Yaralanma, ölüm veya araç değer kaybı durumlarında sigorta şirketine veya kusurlu tarafa açılır.
İş Kazası Tazminatı: İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması sonucu oluşan bedensel zararlar için açılır.
Malpraktis (Doktor Hatası): Hatalı tıbbi müdahale sonucu sağlığı bozulan hastaların açtığı davalardır.
Hakaret ve İftira: Kişilik haklarına saldırı durumunda manevi ağırlıklı açılan davalardır.

Zaman Aşımına Dikkat!

Genel kural olarak tazminat davalarında zaman aşımı, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halükarda olayın üzerinden 10 yıl geçmesiyle dolar. Trafik kazası gibi özel durumlarda bu süreler farklılık gösterebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Manevi tazminat miktarı nasıl belirlenir? Hakim; tarafların ekonomik durumunu, olayın oluş şeklini ve güncel ekonomik koşulları (enflasyon vb.) dikkate alarak "hakkaniyete uygun" bir rakam belirler.
Tazminat davası ne kadar sürer? Davanın türüne ve bilirkişi incelemelerinin karmaşıklığına bağlı olarak yerel mahkeme süreci ortalama 1.5 - 2.5 yıl sürebilir.