Hukuk>Sözleşmeler
Sözleşme Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken 5 Altın Kural
Hukuki Güvencenizin Temeli: Doğru Sözleşme
Hayatın her alanında, bir işe girerken, ev kiralarken veya bir ticari ortaklık kurarken sözleşmelerle karşılaşıyoruz. Türk Borçlar Kanunu’na göre sözleşme, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulur. Ancak "söz uçar yazı kalır" prensibinden hareketle, hazırlanan metnin hukuki boşluklar içermemesi ve ileride yaşanabilecek uyuşmazlıklarda koruyucu olması hayati önem taşır.
Sözleşme Türleri ve Temel Farklılıklar
| Sözleşme Türü | Şekil Şartı | Geçerlilik Kriteri |
| Adi Yazılı Sözleşme | Tarafların imzası yeterli | İspat kolaylığı sağlar |
| Noter Huzurunda Sözleşme | Noter onayı zorunlu | Taşınmaz satış vaadı gibi resmi işler |
| Resmi Şekil (Tapu vb.) | İlgili resmi makamda yapılır | Taşınmaz mülkiyet devri |
| Sözlü Sözleşme | Şekil şartı yok (İstisnalar hariç) | İspatı oldukça zordur |
Sözleşme Hazırlarken Atlanmaması Gerekenler
-
Tarafların Net Tanımlanması: Sözleşmenin tarafları (Ad, Soyad, TC Kimlik No, Adres) eksiksiz yazılmalıdır. Yanlış kimlik bilgisi, icra aşamasında süreci tıkayabilir.
-
Konu ve Bedelin Açıklığı: Sözleşmenin ne için yapıldığı ve karşılığında ödenecek bedel hiçbir yoruma yer bırakmayacak şekilde net ifade edilmelidir.
-
Fesih ve Cayma Şartları: Sözleşmenin hangi durumlarda tek taraflı feshedilebileceği ve fesih halinde ödenecek "cezai şart" (tazminat) miktarı mutlaka belirlenmelidir.
-
Tebligat Adresleri: Tarafların birbirlerine yapacakları bildirimlerin hangi adrese yapılacağı madde olarak eklenmelidir.
-
Yetkili Mahkeme: Uyuşmazlık durumunda hangi şehirdeki mahkemelerin yetkili olduğu (Örn: İstanbul Mahkemeleri) belirtilmelidir.
Damga Vergisi Zorunluluğu
Birçok kişi göz ardı etse de, bedel içeren yazılı sözleşmeler "Damga Vergisi"ne tabidir. Sözleşmenin imzalanmasını takip eden yasal süreler içinde bu verginin yatırılması, ileride belgenin delil olarak sunulması durumunda cezai yaptırımlarla karşılaşmanızı önler.
Sıkça Sorulan Sorular
-
Sözleşmede her sayfanın imzalanması gerekir mi? Hukuki açıdan en güvenli yol, metnin bütünlüğünü korumak adına her sayfanın paraflanmasıdır.
-
Geçersiz sözleşme nedir? Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka ve kamu düzenine aykırı olan sözleşmeler (Örn: Suç işlemeye yönelik anlaşmalar) geçersizdir.