Hukuk>Miras

Miras Hukuku Rehberi: Yasal Mirasçılar Kimlerdir ve Pay Oranları Nasıl Hesaplanır?

eraycan 17 Aralık 2025

Miras Paylaşımının Esasları: Kim, Ne Kadar Pay Alır?

Bir kişinin vefatından sonra geride bıraktığı mal varlığı, hak ve borçlarının tamamına "tereke" denir. Türk Medeni Kanunu, bu değerlerin kimlere ve hangi oranlarda paylaştırılacağını "Zümre Sistemi" adı verilen bir hiyerarşi ile belirlemiştir. Miras paylaşımında uyuşmazlık yaşamamak için yasal mirasçılık haklarını ve saklı pay oranlarını bilmek hayati önem taşır.

Mirasçılıkta Zümre (Derece) Sistemi

Zümre Sırası	Kapsadığı Kişiler	Pay Alma Şartı
1. Zümre	Altsoy (Çocuklar ve Torunlar)	En öncelikli gruptur, miras eşit bölünür.
2. Zümre	Ana, Baba ve Onların Altsoyu	1. zümrede mirasçı yoksa devreye girer.
3. Zümre	Büyükana, Büyükbaba ve Altsoyu	1. ve 2. zümrede kimse yoksa pay alırlar.
Sağ Kalan Eş	Vefat eden kişinin eşi	Her zümre ile birlikte farklı oranda pay alır.

Sağ Kalan Eşin Miras Payı Oranları

Eşin alacağı pay, hangi zümre ile birlikte mirasçı olduğuna göre değişir:

1. Zümre (Çocuklar) ile: Mirasın 1/4'ü eşe, 3/4'ü çocuklara kalır.
2. Zümre (Ana-Baba) ile: Mirasın 1/2'si eşe kalır.
3. Zümre ile: Mirasın 3/4'ü eşe kalır.
Zümrelerde kimse yoksa: Mirasın tamamı eşe kalır.

Saklı Pay (Mahfuz Hisse) Nedir?

Miras bırakan kişi, mal varlığı üzerinde vasiyetname ile tasarrufta bulunabilir; ancak yasal mirasçıların "saklı pay" adı verilen haklarına dokunamaz.

Çocuklar için: Yasal miras payının yarısıdır.
Ana ve baba için: Yasal miras payının dörtte biridir.
Sağ kalan eş için: Eşin saklı payı, yasal payının tamamıdır (Bazı durumlarda 3/4'üdür).

Reddi Miras: Borçlardan Kurtulmak Mümkün mü?

Eğer vefat eden kişinin borçları, mal varlığından daha fazlaysa mirasçılar "Reddi Miras" yoluna gidebilirler. Bu işlem, mirasın açılmasından itibaren 3 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesine yapılacak bir beyanla gerçekleştirilmelidir. Süresinde reddedilmeyen miras, borçlarıyla birlikte kabul edilmiş sayılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Vasiyetname noter huzurunda mı yapılmalı? Geçerli bir vasiyetname; resmi (noter huzurunda), el yazılı veya istisnai hallerde sözlü olabilir. En güvenli yöntem noter aracılığıyla yapılan resmi vasiyetnamedir.
Mirasçılık belgesi (Veraset İlamı) nereden alınır? Noterlerden veya Sulh Hukuk Mahkemelerinden hızlıca temin edilebilir.