Hukuk>Bilişim Hukuku

E-Ticarette İade ve Cayma Hakkı: Satıcı ve Alıcıların Yasal Sorumlulukları

Dijital Alışverişte Güvenin Temeli: Cayma Hakkı

İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde tüketicinin ürünü fiziksel olarak görme şansı olmadığı için hukuk, alıcıya güçlü bir koruma kalkanı sunar: Cayma Hakkı. Mesafeli Satış Sözleşmesi kapsamında düzenlenen bu hak, tüketicinin hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin ürünü iade etmesini sağlar. Ancak bu hak sınırsız değildir ve hem satıcının hem de alıcının uyması gereken katı kurallar mevcuttur.

Cayma Hakkı ve İade Süreci Tablosu

Konu	Yasal Kural	Dikkat Edilmesi Gereken
Süre	14 Gün	Ürün teslim alındığı an başlar.
Gerekçe	Şart Değil	"Vazgeçtim" demek yeterlidir.
Kargo Ücreti	Sözleşmeye Bağlı	2024-2026 düzenlemeleriyle iade kargosu kuralı değişebilir; güncel sözleşmeye bakın.
Geri Ödeme	14 Gün İçinde	Satıcı, parayı tüm masraflarla iade etmelidir.
Kullanım	Deneme Amaçlı	Ürün mutad (olağan) kullanımı aşmamalıdır.

Hangi Ürünlerde Cayma Hakkı Kullanılamaz?

Her ürün iade edilemez. Mevzuat gereği şu kategoriler istisnadır:

1. Kişiye Özel Ürünler: İsim yazılı veya özel ölçüyle dikilmiş eşyalar.

2. Hijyenik Ürünler: İç çamaşırı, küpe veya ambalajı açılmış kozmetik ürünleri.

3. Çabuk Bozulanlar: Gıda ürünleri veya süreli yayınlar (dergi, gazete).

4. Dijital İçerikler: İndirilen yazılımlar, oyun kodları veya online eğitimler.

Satıcılar İçin Kritik Uyarı: Bilgilendirme Yükümlülüğü

Eğer satıcı, web sitesinde tüketiciyi cayma hakkı konusunda eksik bilgilendirirse, 14 günlük yasal süre 1 yıla kadar uzayabilir. Bu durum, işletmeler için büyük bir operasyonel risk oluşturur. Bu nedenle "Mesafeli Satış Sözleşmesi" ve "Ön Bilgilendirme Formu" her satışta onaylatılmalıdır.

İade Sürecinde Yaşanan Uyuşmazlıklar

Eğer satıcı iadeyi kabul etmezse veya parayı iade etmezse, tüketicinin başvuracağı yer Tüketici Hakem Heyeti'dir. 2026 yılı itibarıyla belirli bir tutarın altındaki tüm uyuşmazlıklarda Hakem Heyeti kararları mahkeme ilamı niteliğindedir ve bağlayıcıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

• Kutusu açılmış ürün iade edilir mi? Evet, sadece kontrol amaçlı açılan kutular iadeye engel değildir. Ancak ürünün değerini düşürecek bir kullanım olmamalıdır.

• İade kargo ücretini kim öder? Mevzuattaki en güncel değişikliğe göre; eğer mesafeli satış sözleşmesinde belirtilmişse, iade kargo ücreti tüketiciye ait olabilir.